Hoofdartikel
Overige artikelen Hoofdartikel overzicht

Tijddesign volgens Braun: less but more

vr. 11 dec. 2009
Braun is een grote naam op het gebied van (industrieel) design. In voorbije decennia was het merk toonaangevend; mensen met Braun producten in huis hadden affiniteit met en oog voor innovatief design. Vandaag de dag is het merk niet minder innovatief dan voorheen, maar de ontwerpen van nu missen de hand van Dieter Rams, misschien wel de meest invloedrijke naoorlogse industrieel vormgever die voor talloze legendarische Braun-ontwerpen tekende. Braun maakte ook wekkers en horloges met de sterke eigen signature van Rams. Het zijn inmiddels museumstukken.

Less but more
'Less is More' en 'Form Follows Function'. Het zijn van die beroemde designstatements die moeiteloos de tand des tijds doorstaan. Beide zijn al decennialang toegepast en als handleiding  gebruikt door grote namen uit zo'n beetje alle mogelijke kunstdisciplines, van architectuur tot muziek. Dieter Rams temidden van een aantal van zijn ontwerpen - klik aan voor een vergrotingIndustrieel ontwerper Dieter Rams ging een stapje verder, en ontwikkelde vanuit deze twee geboden een eigen versie: less but more. Hij koppelde daaraan tien richtlijnen voor goed design en maakte gedurende zijn loopbaan de ene na de andere klassieker. Zonder het zelf te weten gaf hij het leven vorm. Rams wordt gezien als een van de meest invloedrijke naoorlogse ontwerper vanwege zijn ontelbare briljante producten voor Braun en Vitsoe. Hij beïnvloedde hedendaagse vormgevers en heeft in Jonathan Ive - Apple's senior vice president of industrial design – een belangrijke fan. Wie goed kijkt, kan eenvoudig overeenkomsten ontdekken tussen Rams' tijdloze ontwerpen en hedendaagse Apple producten. Ook in Apple's iPhone zit duidelijk een stukje Rams.

Innovatief
de bekende Braun reclame voor de Voice Control wekkerRams' visie komt ook terug in het ontwerp van klokken en horloges van Braun. Verwacht daar geen haute horlogerie of mechanische complicaties, maar vernieuwende functionaliteiten zoals een wekker die je laat sluimeren door je stemgeluid (voice control) of beweging (infrarood) of een radio gestuurde klok. Veel mensen zullen zich de strak vormgegeven televisiecommercial herinneren waarin slechts een wekkertje en een kaketoe de reclameboodschap vertelden. Het wekkertje gaat af, de witte kaketoe legt hem vervolgens het zwijgen op door een keer te gillen. Boodschap: Braun Voice Control. Elke Braun klok of wekker is innovatief, handzaam (gebruiksvriendelijk), esthetisch, neutraal ontworpen, duurzaam en tot in de puntjes doordacht. Rams' producten zijn vrij van elke vorm van sentiment en poespas, overbodigheden, of overdreven designelementen.

Phase 1
Braun Phase 1 - foto van www.tugendhat.deBraun lanceerde voor het eerst een digitale klok in 1971. Deze Phase 1, ontworpen door Dieter Rams en Dietrich Lubs werkt op een batterij en gebruikt roterende schijven met getallen, die samen digitaal de tijd weergaven. Voor veel mensen was dit de eerste kennismaking met digitale tijd, nog voordat de LCD schermen kwamen. Vandaag de dag behoren deze wekkers tot items uit de space-age; zoals veel van Rams' ontwerpen is de klok intussen een museumstuk. Zie voor meer informatie www.tugendhat.de.

Less, more
Wie de klokken van Rams bekijkt ziet in eerste instantie een uitstekend afleesbare wijzerplaat, terwijl de behuizing een kruising is tussen optimale functionaliteit en minimaal materiaalgebruik. Alles is gericht op de functie, met groot gevoel voor esthetiek of schoonheid, hoewel dat laatste een smaakkwestie is. De wijzerplaten zijn droog en functioneel, maar geenszins saai. In zowel vorm als kleur zijn de producten tijdloos en herkenbaar als Braun product. Een donkere kleur groen (en in wekkers ook geel) speelde een belangrijke rol binnen de huisstijl van Braun design, waardoor verschillende productlijnen zoals hifi sets en wekkers, toch direct herkenbaar waren als Braun-producten. Rams wijzerplaten voldoen overigens volledig aan de oude ontwerpgeboden, zoals ook de horloges van Max Bill voor Junghans volgens die regels zijn gemaakt.

DW20 en DW30
de twee modellen DW30 - foto van www.braunlcdwatches.comMet de intrede van LCD en LED veranderde het tijdsbeeld drastisch. Braun lanceerde in 1977 voor heet eerst ook een horloge: de DW20 (rond), in 1978 gevolgd door de DW30 (rechthoekig). Beide ontwerpen zijn van Rams en zijn collega Dietrich Lubs. Vandaag de dag klassiekers en daarmee ook vintage horloges die verzameld worden door horlogeliefhebbers, Braun of Dieter Rams fans. DW30 was er in twee kleuren, met lederen band: verchroomd en zwart. De zwarte uitvoering kwam nooit op de markt, maar van de chroomversie zijn twee oplages geproduceerd, samen 9.500 stuks. De zwarte is dus extreem uniek, omdat er maar 200 modellen van werden gemaakt. Rams: "Haardrogers en tandenborstels zijn gebruiksvoorwerpen. Hifi en horloges zijn meer persoonlijke items en DW20 en DW30 zijn voor mij speciale ontwerpen, waar ik mooie herinneringen aan heb".  Zie voor meer informatie www.braunlcdwatches.com.

Braun horloges nu
Braun AW75Dietrich Lubs heeft vanaf 1989 nog verschillende quartzhorloges voor Braun ontworpen, waaronder de AW10, de AW20 (foto bovenaan artikel) en de AW50. Van die laatste werd in 1992 nog een titanium/keramiek uitvoering gemaakt. Opmerkelijk is dat alle Braun-horloges na de DW20 en DW30 analoog waren, waaronder een aantal chronografen. Braun sleepte onlangs een oeuvre prijs in de wacht voor 50 jaar baanbrekend design, en dat is voor een belangrijk deel te danken aan Dieter Rams. Aan hem is een tentoonstelling gewijd in Design Museum in Londen. Deze tentoonstelling is tot 7 maart 2010 te bezichtigen. De belangrijkste klokken, wekkers en Braun horloges zijn daar uiteraard te zien. Wie een nieuw Braun horloge wil aanschaffen (ze worden nog steeds gemaakt) kan het beste zoeken bij winkels die zich richten op design. Wie een klassieker zoekt, kan het beste op internet beginnen.

Bekijk het filmpje van Dieter Rams in gesprek met Deyan Sudjic, directeur van London's Design Museum:


< Terug!

Nederlandse vinding – het Shock-System van Roland Oostwegel

do. 04 feb. 2010
De Zwitserse horlogebonzen weten inmiddels waar Heerlen ligt. Meerdere van hen hebben onlangs de...
Lees Verder...

Horloges in Kunst (deel 2)

do. 01 okt. 2009
Het mechanische horloge is op zichzelf een kunstwerk; de hoge mate van techniek spreekt tot de...
Lees Verder...

Horloges in Kunst (deel 1)

di. 25 aug. 2009
Het mechanische horloge is op zichzelf een kunstwerk; de hoge mate van techniek spreekt tot de...
Lees Verder...

Bulova Accutron Astronaut – het horloge dat nét geen moonwatch werd

ma. 06 jul. 2009
Bulova's Accutron Astronaut werd in de jaren 1960 tweede bij de zware tests die NASA deed om een...
Lees Verder...

Unique by Nature - de droom van Daniël van Ree

do. 04 jun. 2009
Horlogemaker Daniël van Ree had een droom en Henk Viëtor, pionier in medische technologie, ziet...
Lees Verder...

Les Montres de Jacques Cousteau deel 3: Enfin!

vr. 01 mei. 2009
In dit laatste deel van het verhaal over Jacques Cousteau bekijken we zijn nalatenschap en de rol...
Lees Verder...

Les Montres de Jacques Cousteau - deel 2

wo. 25 mrt. 2009
In deel twee kijken we verder naar de hedendaagse inspanningen van de huidige familie Cousteau en...
Lees Verder...

Les Montres de Jacques Cousteau

vr. 20 feb. 2009
Onlangs ontmoette ik Fabien, de kleinzoon van Jacques Cousteau. Hij, zijn vader Jean-Michel en...
Lees Verder...

Tijd voor Valentijn

ma. 26 jan. 2009
Op 14 februari is het Valentijsdag. Paus Gelasius I riep deze datum in het jaar 496 uit tot de dag...
Lees Verder...