Bulova Thermatron – het eerste (en enige) horloge op lichaamswarmte
wo. 08 dec. 2010
Bulova kwam in 1982 met de Thermatron, een horloge dat werkt op het warmteverschil tussen de pols van de drager en de omgevingstemperatuur. Het horloge werd geen succes: de prijs was te hoog en het horloge functioneerde niet goed. Het idee is later niet door andere bedrijven opgepikt en daarmee is een werkende Bulova Thermatron een zeldzaamheid.
In de tweede helft van de jaren 1970, ten tijde van de massale opkomst van de quartz horloges, waren verschillende bedrijven druk doende oplossingen te verzinnen voor de beperkte levensduur van de kleine accu’s. Zo kwam in 1976 de Citizen Crystron Solar op de markt: het eerste analoge horloge op zonne-energie. Op dat zelfde moment was Bulova achter de schermen bezig met iets ander: een horloge dat werkt op warmteverschillen. Het idee was gebaseerd op Thomas Seebeck’s ontdekking uit 1821: door twee verschillende legeringen die een verschillende temperatuur hebben samen te brengen, ontstaat een elektrische stroom.
De Thermatron haalde de temperatuursverschillen enerzijds uit de pols van de drager via de stalen kastbodem en anderzijds uit de omgevingstemperatuur via de stalen bezel. Beide werden geïsoleerd en gescheiden door de fiberglas kast. De kastbodem en bezel waren verbonden met platen die op hun beurt door 4 groepen thermische paren werden verboden, bestaande uit antimoon, bismuth en tellurium. Het temperatuursverschil tussen de platen werd door de paren omgezet in stroom, die via het elektronische circuit en spoel werd omgezet in 1.4V. Voldoende om het horloge te laten lopen en tegelijk de accu op te laden.
De Thermatron werd door de enorme ontwikkelingskosten en te vroege presentatie geen succes. Het horloge kostte bij de presentatie in 1982 2.000 USD en Bulova had niet genoeg test uitgevoerd. Zo kon een Thermatron die helemaal leeg was gelopen, door de eigenaar niet meer op gang gebracht worden. Veel horloge kwamen daarom terug en Bulova leed enorme financiële schade. Bulova verkocht de hele voorraad daarop aan een bedrijf genaamd STW (Swiss Thermo Electric Watch), die het met enkele verbeteringen onder hun eigen naam weer op de markt bracht, maar ook dat was geen succes en vond geen navolging.
 De originele Bulova Thermatron horloges zijn zeldzaam, in originele werkende staat al helemaal. Bij veel werkende Thermatrons is het uurwerk omgebouwd en werkt het horloge alleen nog op een moderne batterij, waardoor het een standaard quartzhorloge is geworden. Het is geen horloge dat ongezien en zonder kennis kan worden gekocht, de prijs van een Thermatron varieert van 100 tot ruim 1000 euro, afhankelijk van de staat en originaliteit.
Tekst © voor Horloge.info: HK
Bronnen: Watch: Pieter Doensen, 1994. Crazy Watches: www.crazywatches.pl. Richard Kunze: www.richardkunze.de.
|
